Legionella: symptomen en wanneer je actie onderneemt
Je hebt griepachtige klachten die maar niet overgaan, met hoge koorts en een droge hoest. Was je kort daarvoor in een hotel, op een camping, in een sauna of thuis na een lange vakantie voor het eerst weer onder de douche? Dan is er een verband dat de moeite van het noemen waard is.
Legionella is een bacterie die je via ingeademde waternevel binnenkrijgt. De klachten lijken op griep, waardoor de oorzaak vaak niet wordt herkend. Hieronder lees je waaraan je het herkent, wie er risico loopt en wanneer je actie onderneemt.
Hoe je besmet raakt
Legionella zit van nature in kleine hoeveelheden in water. Gevaarlijk wordt het pas als de bacterie de kans krijgt zich te vermenigvuldigen, en daar zijn twee dingen voor nodig: stilstaand water en een temperatuur tussen de 25 en 45 graden.
Besmetting gebeurt niet door het drinken van water. Je raakt besmet door het inademen van fijne waternevel, bijvoorbeeld onder de douche, bij een tuinsproeier, in een bubbelbad of bij een luchtbevochtiger.
Legionella is niet overdraagbaar van mens op mens. Je kunt het dus niet van een ander krijgen.
De symptomen
Er zijn twee vormen, en het onderscheid is belangrijk.
Legionellagriep
De milde vorm. De klachten lijken op een gewone griep en verdwijnen meestal binnen enkele dagen vanzelf.
- Koorts en koude rillingen
- Hoofdpijn en spierpijn
- Vermoeidheid
- Geen of nauwelijks longklachten
Veteranenziekte
De ernstige vorm, een longontsteking veroorzaakt door legionella. Deze vraagt behandeling met antibiotica en kan bij kwetsbare mensen ernstig verlopen.
- Hoge koorts, vaak boven de 39 graden
- Droge hoest, later soms met slijm
- Kortademigheid en pijn bij het ademen
- Spierpijn en hevige hoofdpijn
- Soms diarree, misselijkheid of braken
- Verwardheid of sufheid, vooral bij ouderen
Die laatste twee punten onderscheiden legionella vaak van een gewone longontsteking: de combinatie van longklachten met darmklachten of verwardheid is kenmerkend.
De incubatietijd is het belangrijkste aanknopingspunt
Tussen besmetting en de eerste klachten zitten meestal twee tot tien dagen. Bij de milde vorm kan dat korter zijn.
Dat betekent dat je moet terugdenken aan wat je anderhalve week geleden deed, niet aan gisteren. Juist dat maakt dat de link met een hotel, camping of een lang ongebruikte douche vaak niet wordt gelegd.
Vertel het daarom altijd aan je arts wanneer je in de tien dagen voor je klachten in een van deze situaties was. Dat is precies het detail waardoor gericht getest kan worden.
Wie loopt meer risico?
De meeste gezonde mensen die legionella binnenkrijgen worden niet of nauwelijks ziek. Het risico op de ernstige vorm is groter bij:
- Mensen boven de vijftig
- Rokers en ex-rokers
- Mensen met een longaandoening zoals COPD
- Mensen met diabetes, nier- of leverproblemen
- Mensen met een verminderde afweer of die medicijnen gebruiken die de afweer onderdrukken
Waar het risico in huis zit
Het gaat vrijwel altijd om water dat lang heeft stilgestaan op de verkeerde temperatuur.
- Een douche of kraan die weken niet is gebruikt, bijvoorbeeld na een vakantie of in een logeerkamer
- Een boiler die te laag staat ingesteld. Zestig graden in het toestel is de veilige ondergrens
- Een tuinslang die in de zon heeft gelegen en waar het eerste water lauw uitkomt
- Een zwembadje, bubbelbad of luchtbevochtiger waarin water blijft staan
- Lange leidingen naar een zelden gebruikte tappunt, zoals een buitenkraan of gastenbadkamer
Concrete maatregelen om dat te voorkomen staan in 5 tips om een legionellabesmetting te voorkomen.
Wanneer je je water laat testen
Een watertest is geen vervanging van een doktersbezoek bij klachten, maar hij beantwoordt een andere vraag: zit de bacterie in mijn leidingwater?
Dat is zinvol wanneer je een eigen waterbron hebt, wanneer je een vakantiewoning, bed and breakfast of camping verhuurt en verantwoordelijk bent voor de veiligheid van gasten, wanneer je woning of installatie langere tijd leeg heeft gestaan, wanneer je een oude installatie hebt of net een verbouwing achter de rug, of wanneer iemand in huis tot een risicogroep behoort.
Met de legionella test neem je zelf een watermonster af volgens de meegeleverde instructies en stuur je het op naar een gecertificeerd laboratorium. Neem het monster bij voorkeur van een tappunt dat weinig wordt gebruikt, want daar is de kans op groei het grootst.
De uitslag komt terug als een concentratie in kolonievormende eenheden per liter. Wat dat getal betekent en waar de grens ligt, staat in legionella-uitslag: wat betekent het aantal in jouw water. Wordt er legionella gevonden, dan lees je in legionella aangetoond in je water hoe je dat aanpakt.
Wil je breder weten wat er uit je kraan komt, kijk dan ook naar hoe veilig is jouw kraanwater.
Wanneer je naar de huisarts gaat
Neem contact op bij koorts met een droge hoest en kortademigheid, bij griepklachten die na een paar dagen verergeren in plaats van afnemen, bij verwardheid of sufheid in combinatie met koorts, of wanneer je tot een risicogroep behoort en klachten krijgt.
Noem er altijd bij of je in de tien dagen ervoor onder een lang ongebruikte douche stond, in een hotel of op een camping verbleef, of in aanraking kwam met waternevel uit een bubbelbad of sproeier. Legionella is goed te behandelen met de juiste antibiotica, maar dan moet er wel aan gedacht worden.
-
Geplaatst in
Drinkwater