Legionella-uitslag: wat betekent het aantal in jouw water?
Een legionella-uitslag is geen ja of nee, maar een getal. Het laboratorium meet hoeveel legionellabacteriën er in jouw watermonster zitten, uitgedrukt in kve per liter. Hoe hoger dat getal, hoe meer reden tot handelen.
Hieronder lees je wat die eenheid betekent, waar de officiële grens ligt en voor wie die geldt, en wat je doet bij een uitslag onder, op of boven die grens.
Wat de test meet
De legionella test meet de concentratie Legionella pneumophila in het water van één tappunt. Je neemt zelf een monster volgens de instructies, het laboratorium kweekt dat op en telt wat er groeit.
Belangrijk om te weten: je meet daarmee dat ene tappunt op dat ene moment. Een schone uitslag bij de keukenkraan zegt weinig over de logeerdouche die al maanden niet is gebruikt. Juist die zelden gebruikte punten zijn de plek waar de bacterie zich ophoudt, dus neem het monster daar waar je het minste vertrouwen in hebt.
Wat kve per liter betekent
Kve staat voor kolonievormende eenheden: het aantal bacteriën dat in het laboratorium uitgroeit tot een zichtbare kolonie. Per liter water geeft dat een concentratie, en die concentratie is wat telt.
Legionella zit van nature in kleine hoeveelheden in water. Een lage waarde betekent dus niet dat er iets mis is met je installatie. Zorgwekkend wordt het pas als de bacterie de kans heeft gekregen zich te vermenigvuldigen, en dat gebeurt in stilstaand water tussen de 25 en 45 graden.
De grens van 100 kve/l
In Nederland ligt de norm op 100 kve per liter. Wordt die waarde bereikt of overschreden, dan moeten er maatregelen worden genomen om het aantal bacteriën terug te brengen.
Die norm komt uit het Drinkwaterbesluit en geldt wettelijk voor zogeheten prioritaire locaties: ziekenhuizen, zorginstellingen, sauna's, zwembaden en gebouwen waar mensen overnachten, zoals hotels en campings. Woon je gewoon thuis, dan gelden die verplichtingen niet voor jou. De grens blijft dan wel een bruikbaar ijkpunt, want hij is niet willekeurig gekozen.
Boven de 1000 kve per liter gaat het bij die prioritaire locaties om een melding aan de Inspectie Leefomgeving en Transport, onmiddellijk. Dat getal geeft je ook thuis een idee van de ernst: dit is geen waarde om een weekje op te laten liggen.
Aangetoond, maar onder de norm
Dit is de meest voorkomende uitslag, en de lastigste om te plaatsen. Er is iets gevonden, maar weinig.
Behandel het als een signaal, niet als een alarm. Loop de plekken na waar water stilstaat op lauwe temperatuur, zet je boiler goed en spoel de tappunten door die je zelden gebruikt. In 5 tips om een legionellabesmetting te voorkomen staat wat daarbij het meeste oplevert.
Woont er iemand in huis die tot een risicogroep behoort, dan weegt dezelfde uitslag zwaarder. Ouderen, rokers, mensen met een longaandoening en mensen met een verminderde afweer worden eerder en ernstiger ziek. Welke klachten daarbij horen lees je in legionella: symptomen en wanneer je actie onderneemt.
Boven de norm
Bij een waarde vanaf 100 kve/l is doorspoelen op temperatuur de eerste stap, gevolgd door een hertest om te zien of het effect heeft gehad. Loopt de waarde in de duizenden, of verhuur je de woning, schakel dan een installateur in die de installatie zelf beoordeelt.
Ga in de tussentijd verstandig om met waternevel. Niet douchen in de ruimte waar de hoge waarde is gemeten, en lauwe sproeiers of luchtbevochtigers even laten staan. Drinken van het water is niet het probleem, inademen wel.
Wat de uitslag niet vertelt
Een watertest zegt iets over je leidingwater, niet over jou. Heb je klachten die op legionella kunnen wijzen, dan hoort dat bij de huisarts thuis, ongeacht wat er in het water is gevonden. Andersom geldt hetzelfde: een schone uitslag sluit niet uit dat je elders besmet bent geraakt, bijvoorbeeld in een hotel of bij een sproeier onderweg.
Het blijft bovendien een momentopname van één punt. Verandert er iets aan je installatie, of staat een deel ervan weer weken stil, dan is de oude uitslag niet meer maatgevend.
Veelgestelde vragen
Is een lage waarde veilig?
Een lage waarde betekent dat de bacterie aanwezig is zonder zich sterk te hebben vermeerderd. Voor gezonde mensen is dat doorgaans geen probleem. Woont er iemand uit een risicogroep in huis, neem dan wel maatregelen.
Hoe lang duurt het voor ik de uitslag heb?
Het laboratorium moet de bacterie opkweken, en dat kost dagen. Je krijgt bericht zodra het monster is beoordeeld en kunt de uitslag daarna online inzien.
Moet ik naar de huisarts bij een positieve uitslag?
Alleen als je klachten hebt. Koorts met een droge hoest en kortademigheid binnen tien dagen na blootstelling aan waternevel is een reden om contact op te nemen, en vertel er dan bij wat er in je water is gemeten.
Kan ik na maatregelen opnieuw testen?
Dat is juist verstandig. Neem het nieuwe monster van hetzelfde tappunt, zodat je de twee uitslagen naast elkaar kunt leggen.
-
Geplaatst in
Drinkwater