Bruin, troebel of metaalachtig kraanwater: wat betekent het?

Je draait de kraan open en er komt bruin, troebel of melkwit water uit. Of je proeft iets metaalachtigs in je thee. Meestal is er niets ernstigs aan de hand, maar soms wijst het op iets dat je wilt weten.

Hieronder loop je per verschijnsel af wat de oorzaak kan zijn, wat je zelf kunt controleren en wanneer het reden is om te laten testen.

Bruin of roestkleurig water

De meest voorkomende oorzaak is ijzer of roestdeeltjes die zijn losgekomen. Dat gebeurt na werkzaamheden aan het leidingnet in de straat, na een storing, of wanneer er ergens hard is getapt waardoor de stroomsnelheid in de leiding plotseling toenam.

Wat je doet: laat de koude kraan een aantal minuten doorlopen. Wordt het water helder, dan was het een tijdelijke opwerveling en is er niets aan de hand. Blijft het bruin, of komt het steeds terug, neem dan contact op met je drinkwaterbedrijf.

Komt alleen het warme water bruin uit de kraan, dan zit de oorzaak waarschijnlijk in je boiler of geiser. Die verdient dan onderhoud.

Meten is weten

Zware metalen in water test

Binnenkort beschikbaar: een vernieuwde versie van de Zware Metalen in Water Zelftest.

Bekijk de test

Melkwit of troebel water

Dit ziet er verontrustender uit dan het is. In vrijwel alle gevallen gaat het om luchtbelletjes.

De test is simpel: vul een glas en zet het even weg. Trekt het water van onderaf helder, dan was het lucht en is er niets aan de hand. Blijft het troebel of zakt er iets naar de bodem, dan is er wel iets aan de hand en is contact met je drinkwaterbedrijf op zijn plaats.

Een metaalachtige smaak

Hier wordt het interessanter, want dit is het verschijnsel dat het vaakst iets betekent.

Een metaalachtige of bittere smaak wijst op metalen die uit je eigen leidingen of kranen zijn opgelost. Denk aan koper, nikkel, zink of, in oudere woningen, lood. Dat gebeurt vooral bij water dat lang heeft stilgestaan, dus je proeft het meestal bij de eerste straal 's ochtends.

Let op het patroon: proef je het alleen bij die eerste straal en niet na doorspoelen, dan komt het uit je eigen installatie en niet uit het leidingnet. Woon je in een huis van voor 1960, lees dan ook zware metalen in jouw drinkwater.

Een chloor- of zwembadlucht

In Nederland wordt drinkwater zonder chloor geleverd, dus een sterke chloorgeur is ongewoon. Ruik je die toch, dan kan het gaan om een tijdelijke desinfectie na werkzaamheden. Meld het bij je drinkwaterbedrijf.

Een muffe of aardachtige geur

Vaak zit dit niet in het water maar in de afvoer. Vul een glas, loop ermee naar een andere ruimte en ruik daar opnieuw. Ruik je dan niets, dan kwam de geur uit de sifon en niet uit de kraan.

Ruikt het water zelf muf, dan kan dat wijzen op stilstand in de leidingen. Dat is ook precies de omstandigheid waarin legionella zich kan vermenigvuldigen, zeker bij lauw water. Zie 5 tips om een legionellabesmetting te voorkomen.

Witte aanslag op kranen en in de waterkoker

Dat is kalk, en die is onschadelijk. Kalk zegt iets over de hardheid van je water en niets over de veiligheid ervan. Het is hooguit vervelend voor je apparaten.

Vier dingen die je zelf kunt controleren

1. Koud of warm? Zit het probleem alleen in het warme water, kijk dan naar je boiler of geiser.
2. Eén kraan of alle kranen? Bij één kraan zit het in dat leidingdeel of in de kraan zelf, bij alle kranen in de hoofdtoevoer.
3. Verdwijnt het na doorspoelen? Zo ja, dan kwam het van stilstaand water in je eigen leidingen.
4. Hebben de buren het ook? Zo ja, dan ligt het aan het leidingnet en is een melding bij het drinkwaterbedrijf de juiste route.

Wanneer laten testen zinvol is

Het drinkwaterbedrijf bewaakt de kwaliteit tot aan je woning. Wat daarna gebeurt, in je eigen leidingen en kranen, valt buiten hun controle. Juist daar ontstaan de meeste problemen.

Laten testen is zinvol wanneer de klacht terugkeert en niet verdwijnt na doorspoelen, wanneer je een oude woning hebt, wanneer je net verhuisd of verbouwd bent, wanneer er jonge kinderen of een zwangere in huis zijn, of wanneer je een eigen bron gebruikt.

• De zware metalen in water test kijkt naar lood, koper, nikkel en andere metalen die uit je installatie kunnen vrijkomen. Neem het monster van de eerste straal 's ochtends uit de koude kraan.
• De legionella test is er voor het vermoeden van bacteriegroei door stilstaand of lauw water, bijvoorbeeld na leegstand of bij een zelden gebruikt tappunt.

Een breder overzicht van waar je op let staat in hoe veilig is jouw kraanwater.

Wanneer je het meldt

Neem contact op met je drinkwaterbedrijf bij water dat bruin blijft na doorspoelen, bij een sterke chloor- of chemische geur, wanneer buren dezelfde klacht hebben, of na werkzaamheden in de straat waarna het water niet herstelt.

Heb je water gedronken dat er duidelijk niet goed uitzag en word je ziek, neem dan contact op met je huisarts en vermeld erbij wat je opviel aan het water.