Allergie bij kinderen: herkennen en testen
Je kind krijgt bultjes na het eten, heeft steeds een verstopte neus of hoest 's nachts. Is dat een allergie, een intolerantie, of gewoon een verkoudheid die maar blijft hangen? Het onderscheid is lastig, en juist bij kinderen wil je het goed weten.
Hieronder lees je welke allergieën het vaakst voorkomen, waaraan je ze herkent, wanneer ze vanzelf overgaan en wanneer testen zinvol is.
Eerst dit: allergie of intolerantie?
Deze twee worden voortdurend door elkaar gehaald, terwijl ze iets heel anders zijn.
Bij een allergie reageert het afweersysteem. Het herkent een op zichzelf onschuldige stof als bedreiging en maakt antistoffen aan. De reactie komt meestal snel, soms binnen minuten, en kan de huid, de luchtwegen en de buik tegelijk raken. Een allergie kan ernstig verlopen.
Bij een intolerantie is het afweersysteem niet betrokken. Het lichaam kan iets simpelweg niet goed verteren, zoals lactose. De klachten zitten vooral in de buik, komen later opzetten en hangen samen met de hoeveelheid: een klein beetje gaat vaak nog wel.
Dat verschil bepaalt alles: hoe ernstig het kan worden, en wat je eraan doet.
Wat je het vaakst ziet bij kinderen
Voedselallergie
Bij jonge kinderen gaat het meestal om koemelk, kippenei, pinda, noten, soja of tarwe. Bij oudere kinderen komen daar vis en schaaldieren bij. Koemelk- en eiallergie beginnen vaak in het eerste levensjaar.
Inhalatieallergie
Huisstofmijt, pollen van bomen en grassen, huisdieren en schimmels. Deze ontstaan doorgaans wat later, vanaf de kleuterleeftijd, en geven vooral neus-, oog- en luchtwegklachten.
Kruisreacties
Een kind met een pollenallergie kan gaan reageren op rauw fruit of noten, omdat de eiwitten erin lijken op die in pollen. Denk aan een jeukende mond na het eten van een appel. Verhit fruit geeft dan meestal geen klachten.
Waaraan je het herkent
Allergische klachten bij kinderen laten zich zien op drie plekken, vaak in combinatie.
- Huid: netelroos, bultjes, rode vlekken, eczeem dat maar niet overgaat, zwelling rond de ogen of lippen
- Luchtwegen: een chronisch verstopte of loopneus, niezen, jeukende ogen, hoesten dat 's nachts erger wordt, piepende ademhaling
- Buik: buikpijn, misselijkheid, braken, diarree
Twee dingen die richting geven. Het patroon: keren de klachten terug na hetzelfde voedingsmiddel of in hetzelfde seizoen? En de timing: een allergische reactie komt meestal snel na blootstelling, vaak binnen een uur.
Zitten de klachten alleen in de buik en komen ze uren later, denk dan eerder aan een intolerantie of aan iets anders. Bij aanhoudende buikklachten is chronische buikpijn bij kinderen een goed vervolg.
Wanneer je meteen hulp zoekt
Dit is het belangrijkste deel van dit artikel. Een ernstige allergische reactie kan snel verlopen.
Bel direct 112 bij benauwdheid of piepende ademhaling, een zwelling van lippen, tong of keel, slikproblemen, een schorre stem, bleek worden of sufheid, of bij netelroos over het hele lichaam in combinatie met een van deze verschijnselen.
Heeft je kind een voorgeschreven adrenaline-injector, gebruik die dan zoals geïnstrueerd en bel daarna alsnog 112. Wacht niet af om te zien of het vanzelf zakt.
Gaat het vanzelf over?
Vaak wel, en dat is goed nieuws. Een groot deel van de kinderen met een koemelk- of eiallergie groeit daar in de loop van de basisschooljaren overheen. Ook tarwe- en soja-allergie verdwijnen regelmatig.
Pinda-, noten-, vis- en schaaldierallergie blijven vaker levenslang bestaan, al is ook daar bij een deel van de kinderen verbetering te zien.
Inhalatieallergieën gedragen zich anders. Die ontstaan juist vaak op latere leeftijd en blijven meestal bestaan, al kunnen de klachten in ernst wisselen per jaar.
Belangrijk: schrap nooit blijvend hele voedingsgroepen zonder begeleiding. Bij kinderen in de groei kan dat tot tekorten leiden, en een onnodig dieet houdt bovendien een verdenking in stand die misschien niet klopt.
Wanneer testen zinvol is
Een test voegt vooral iets toe wanneer de klachten terugkeren en je niet zeker weet waardoor, wanneer je een vermoeden hebt dat je bevestigd of juist uitgesloten wilt zien, of wanneer je kind onnodig veel dingen vermijdt.
Met de allergie test voor kinderen wordt in het bloed gekeken naar antistoffen tegen een reeks veelvoorkomende allergenen, zowel uit voeding als uit de omgeving. Je neemt de test thuis af en stuurt het monster op naar een gecertificeerd laboratorium.
Lees de uitslag wel met de juiste verwachting. Een verhoogde waarde laat zien dat het afweersysteem antistoffen heeft aangemaakt, maar dat betekent niet automatisch dat je kind er klachten van krijgt. Wat een uitslag waard is, blijkt pas in combinatie met wat je in de praktijk ziet. Vandaar dat een test vooral nuttig is naast een goed bijgehouden dagboek van klachten.
Bij een vermoeden van een ernstige allergie hoort de diagnose altijd via de huisarts te lopen. Die kan doorverwijzen naar een kinderarts of allergoloog.
Wat je zelf kunt doen
- Houd een dagboek bij. Noteer wat je kind at of deed, wanneer de klachten begonnen en hoe lang ze duurden. Twee tot drie weken levert vaak meer op dan welke test dan ook.
- Verander één ding tegelijk. Laat je meerdere dingen tegelijk weg, dan weet je achteraf niet wat het was.
- Beperk huisstofmijt bij nachtelijke klachten: hoezen voor matras en kussen, wekelijks wassen op zestig graden, en niet te veel knuffels in bed.
- Informeer school en opvang bij een vastgestelde allergie, en zorg dat duidelijk is wat er moet gebeuren bij een reactie.
Wanneer je naar de huisarts gaat
Maak een afspraak bij terugkerende reacties na eten, bij eczeem dat niet reageert op verzorging, bij hoesten of piepen dat blijft aanhouden, bij klachten die de nachtrust of school beïnvloeden, of wanneer je kind achterblijft in groei of gewicht.
Ga altijd langs na een reactie waarbij de lippen, tong of keel opzwollen, ook als het vanzelf zakte. Dan is het zaak om vast te leggen wat er speelde en of er een noodmedicatie nodig is.
-
Geplaatst in
Allergie